Monday, August 26, 2013

Mùi nhang và hoài niệm


Có một mùi hương tỏa ra từ những cây nhang do ba tôi thắp rất đặc trưng, do mẹ tôi mua vào những lúc nhà có giỗ và những ngày tết thời đó . . ., nay trong số anh em, chỉ duy có em gái tôi là vẫn biết và mua loại nhang có mùi hương này, mà lạ sao đã bao nhiêu năm mà tôi vẫn không hỏi em tôi đó là loại nhang tên gì, hoặc nhờ mua giùm . . . .Chỉ mùi hương này tỏa ra là từ tiềm thức trong tôi gợi lên những hoài niệm mà tự trong tôi đã "xếp đặt", hình ảnh gia đình lúc ba mẹ tôi còn sống, quây quần cùng anh chị em trong nhà (tổng cộng là 10 người), tuổi thơ và sự ấm cúng trong không khí giỗ, tết và quyện vào đó mùi hương tỏa ra từ những cây nhang do ba tôi thắp (lúc đầu chỉ mình ba tôi thắp nhang thôi, sau này tụi tôi lớn lên thì ba chỉ định (sai -bảo) ai thì người đó mới được thắp nhang).
Có người nói hoài niệm là sự lý tưởng hóa những gì thuộc về quá khứ với nỗi khao khát, điều này với tôi lại càng đúng nữa: ngày nay dùng kỹ thuật số, quay phim và chụp hình thì quá dễ, nhưng khi xem lại thì thấy "vô hồn" (chưa kể khi nhờ ai đó chụp lại khoảnh khắc mình đang vui, mà ông "phó nhòm" cứ chính tới chỉnh lui, rồi đếm 1 . . 2 .  .  . .  . . 3, thì lúc đó cái mặt chẳng thể giữ nổi nụ cười tự nhiên được), lại nói "góc quay" thì theo chủ quan cảm nhận của người quay, chứ không phải người được quay!
May mà tôi có hoài niệm (tương đương màn hình HD) do mùi hương -loại nhang do em tôi mua (tương đương máy chiếu) vẫn hoạt động tốt cho đến nay.
Xin tham khảo mẩu chuyện dưới đây:
Một ông lão ở quê lần đầu tiên lên tỉnh, ghé vào một tiệm chụp hình, chụp vài kiểu lấy ngay, trong đó có một kiểu chụp nghiêng.
Vừa nhìn tấm hình nghiêng, ông lão hốt hoảng hỏi:
- Tại sao trong tấm hình tôi chỉ có một mắt một tai thế này?
- Đây là tấm bác chụp nghiêng nên chỉ thấy một mắt một tai thôi - Chủ tiệm trả lời.
- Thế thì còn một một mắt một tai nữa của tôi đâu?
- Lẽ dĩ nhiên chúng phải ở phía bên kia.
Ông lão vội lật ngược tấm hình lại, chăm chú nhìn rồi nói với giọng tức tối:
- Anh nói láo! Bên kia có thấy quái gì đâu hả?
Thấy ông lão có vẻ... ẩm ương, chủ tiệm đành biếu ông tất cả số ảnh chụp mà không lấy tiền.
Bước ra khỏi tiệm ông lão cười khà khà nói một mình:
- Tưởng ta ở quê ra không biết gì hả. Bây giờ ta sẽ đi tiếp xem phố này còn tiệm chụp hình nào nữa không!


Có cảm giác và có cá tính

 
Có lần ngồi trên xe hơi chung với vài người cùng đơn vị mà người lái xe cũng là đồng nghiệp (dân điên nặng), "tay" này chạy thế nào mà mấy người trên xe "khen":
"Ôi bác tài chạy xe "có cảm giác" quá!" và mọi người tỏ vẻ phấn kích! . . . .
. . . ngồi lai rai với nhau sau chuyến đi, hỏi thăm nhau về các "đệ tử" ở nhà, mọi người lại khoe:
"Ôi con tôi nó có "cá tính" lắm! và mọi người rất tự hào! . . . .
Vậy đó từ ngữ ngày nay đã được "nâng cấp" rất nhiều:
Khi nói "có cảm giác" trên xe thì có nghĩa là: tài xế mà vô số nào (số sàn) là mọi người sẽ biết ngay, vì nó sẽ làm mọi người "bật ngửa" khi bác tài lên số cao và nhấn ga, còn khi mọi người "chúi nhủi" khi bác tài trả về số thấp và đồng thời đạp thắng, nếu mọi người nghiêng về phía phải thì là bác tài đang quẹo về bên trái, ngược lại mọi người có thể suy ra được.
Khi nói đứa bé "có cá tính" thì có nghĩa là: "nó" lại nghịch ngợm một "trò" mới "không đụng hàng", cho dù các thành viên trong nhà có phải chịu mọi "hậu quả khủng khiếp" . . . .
Xem ra các quan niệm xưa cũ có khuynh hướng nghịch đảo với sự phát triển và hội nhập của ngày nay.
Xin đọc mẩu chuyện sau:
Một chú bé đang cố gắng kiễng chân với núm chuông trên một cánh cửa lớn. Người cảnh sát đi ngang qua bèn bế nó lên cho tới nút bấm. Sau mấy hồi chuông dài, viên đội âu yếm hỏi:
- Nào, chúng ta còn phải làm gì nữa không, bé con?
Chú quỷ nhỏ khoái chí cười nắc nẻ, giục "đồng bọn”:
- Bây giờ bọn mình phải chạy thôi!

Sunday, August 25, 2013

Một bài nhạc buồn

Lắng đọng thưởng thức bản nhạc của Võ Thiện Thanh: Giấc Mơ Mùa Thu với Lệ Quyên trình bày qua clip do qnvn80 thực hiện:

Saturday, August 24, 2013

Du học

 
Lại một năm học mới sắp bắt đầu, nhân đây xin trích trong bài viết của "nguồn Tuổi trẻ" với tựa bài là:
Đi du học-tôi học được gì? trong trang web của AUPAIR VIETNAM, hy vọng ít nhiều tham khảo thêm những cái hay của "họ", điều quan trọng nhất là phải thực hành thôi . . . . 
1. Thứ nhất: điều quan trọng nhất là tôi học được sự tự giác và lòng tự trọng của người trí thức. Khi làm bài kiểm tra, tôi không thấy giáo sư Mỹ phải đi “tuần tra” khắp lớp như ở Việt Nam (VN) để canh chừng nạn quay cóp. Các vị cứ ung dung ngồi đọc báo, hoặc làm việc riêng, vậy mà chẳng thấy sinh viên (SV) nào mở tài liệu ra xem, cũng chẳng thấy SV hỏi bài nhau.
SV nào không đến lớp làm kiểm tra được hôm đó, cứ xin phép, giáo sư sẽ cho đề riêng để làm vào một hôm khác. Nhiều SV khi làm đề thi riêng, đem ghế ra ngoài hành lang làm một mình, để khỏi bị bài giảng của giáo sư làm phân tâm. Tôi cố tình để ý những sinh viên này và cũng không thấy họ mở tài liệu ra. . . . . .
2. Thứ hai: tôi học được khả năng tự quản lý, sắp xếp việc học của mình. Ngay từ đầu học kỳ, giáo sư sẽ phát cho SV một cái syllabus (tạm dịch là chương trình học). Trong syllabus, giáo sư ghi rõ môn đó là môn gì, dạy cái gì, ngày nào học cái gì, SV phải đọc sách nào, trang mấy, khi nào kiểm tra, nội dung ra sao…
Căn cứ trên syllabus, sinh viên cứ theo đó mà sắp xếp lịch học, vì vậy SV rất chủ động, thoải mái trong việc học của mình. . . .
3. Thứ ba: tôi học được cách lý luận độc lập. Khoa học là vô biên, là sự phát triển không ngừng, nên không có học thuyết tuyệt đối. Do đó, SV được quyền chất vấn giáo sư, đặt vấn đề ngược lại, nếu cảm thấy nghi ngờ điều giáo sư vừa nói và thậm chí đặt vấn đề với cả những học thuyết.
Giáo sư không bao giờ chửi SV là đồ ngu, mà khuyến khích hỏi tới nơi tới chốn. Một giáo sư ngôn ngữ học của ĐH Santa Cruz nói: một nghiên cứu của ngành giáo dục Mỹ cho biết câu hỏi “tại sao” và “như thế nào” chiếm gần 80% trong các câu hỏi được nêu lên trong giảng đường ĐH Mỹ. . . .
4. Thứ tư: tôi học được cách nghiên cứu độc lập. Người viết bài này từng chứng kiến Rosa, một học sinh lớp 5 phải tự vào thư viện tìm tòi về địa lý thành phố Santa Cruz, nơi em đang ở, sau đó viết “report” (tường thuật chứ không chép lại những gì em tìm được trong thư viện).
Đương nhiên cách làm này sẽ khiến em nhớ nhiều hơn là học và trả bài như con vẹt. Sau đó không lâu tôi có gặp lại Rosa, nhân lúc nói chuyện về thời tiết, em đã giải thích cho tôi tại sao khí hậu Santa Cruz được xem là “dễ chịu” nhất nước Mỹ. . . .
5. Thứ năm: tôi học được cách tôn trọng người khác và làm người khác tôn trọng. Các giáo sư, văn phòng khoa, nhân viên của trường đối xử với SV như một người lớn thật sự. Họ biết tôn trọng, lắng nghe SV. Đi đến đâu cũng thấy những “nụ cười nở trên môi”, những lời “xin lỗi”, “cám ơn”, “xin vui lòng” từ những người đó. Khi SV đến làm việc với khoa, thư viện… SV không có cảm giác mình là một kẻ đi xin xỏ, nhờ vả. . . .
Tôi còn nhớ cách đây vài tháng, một người bạn mời tôi đến nhà ăn tiệc mừng "thằng con trai" ("tục tưng"-cục cưng )mới tốt nghiệp Đại học ngành Điện tử ở Pháp mới về (rửa bằng). Trong suốt bữa tiệc mọi người thi nhau chúc mừng và các câu hỏi với "cậu ta" xoay quanh các vấn đề về đời sống, sinh hoạt cá nhân, thời tiết (du) . . . .chưa ai hỏi "cậu ta" học được cái gì? (học) và lạ nhất sau bao nhiêu năm học ở nước ngoài, mà cậu ta vẫn "ăn nói" và phong cách vẫn y như trước khi đi du học . . . .(giang sơn dễ đổi bản tính khó dời)

Friday, August 23, 2013

Vô lý

 
Vô có nghĩa là không có.
Lý có nghĩa là lẽ phải.
Vô lý có nghĩa là không có lẽ phải , không đúng. . .
Câu hỏi của hôm nay là tại sao học sinh, sinh viên tại Việt Nam (sau này trở nên cao, cao hơn nữa . . .), có được "ăn học" đàng hoàng mà "nhân tài giúp nước thì ít như lá mùa thu - còn ở trên cành"* vậy. Chương trình các cấp học, môn học cũng được biên soạn "tương đối" công phu, so ra không khác các nước tiên tiến trên thế giới là bao, vậy do đâu mà "nông nỗi này" (vô lý quá), do cách học và cách dạy đa phần được liệt vô dạng "học vẹt" và thiếu đúng phần thực hành:
  • Trẻ em ngày nay "vỗ lễ" hơi nhiều, khác với câu: "tiên học lễ, hậu học văn", thực ra là có học (lễ), trả bài làu làu . . .nhưng không thực hiện!
  • Tốt nghiệp phổ thông mà bảo quên cách tính "quy tắc tam suất".
  • Đề tài và luận văn thì nhiều vô kể (trong đó kể cả dạng "mô phỏng" chạy trên các "phần mềm"), nhưng làm ra mô hình thực (thu nhỏ) thì không hoạt động (đúng ý), thậm chí "không nhúc nhích" . . .
  •  . . . .
Tham khảo mẩu chuyện sau:
Một khách hàng nhờ "chuyên gia" nhiệt lạnh thiết kế hệ thống lạnh cho một phòng họp mi ni:
Chuyên gia hỏi:
"Phòng họp cho bao nhiêu người?"
Khách hàng trả lời:
"Tối đa 10 người"
Chuyên gia nhẩm tính:
"Gay go rồi đây!"
Khách hàng lo lắng:
"Sao vậy?"
Chuyên gia trả lời:
"Máy lạnh này phải to lắm, mỗi người thân nhiệt là 37 độ, mười người là 370 độ, hơn cả nước sôi nữa . . ."
*Bằng cấp thì như lá mùa thu ở dưới đất.

Thursday, August 22, 2013

Lý sự

 
Lý có nghĩa là lẽ phải.
Sự có nghĩa là việc.
Lý sự là lẽ phải của một việc gì.
Vậy người "hay lý sự" là người ra sao!? Hơi "đụng chạm" một chút với nghề "luật sư", nhưng rõ ràng nguyên tắc của ngành này cần phải như thế, dù sao đó cũng là "nét đặc thù" trong chuyên môn. Tuy nhiên nghề nào cũng vậy; có người giỏi thì cũng có người dở, mà người giỏi thường là "đặc trưng" và "đại diện" của " lý sự giỏi", khi họ phát biểu thì độ "chính xác" trên 90%.
Với "công thức" này, không riêng ngành luật, mà tất cả các ngành nghề khác cũng phát triển ra những người "hay lý sự", mà khổ nỗi số người gọi là giỏi nghề thì luôn là số ít, do đó lý sự sẽ xảy ra:
  • Người giỏi (hơn) lý sự với người dở (hơn) thì ta có người lý sự giỏi. (thường người giỏi chỉ lý sự khi "hữu sự")
  • Người dở lý sự với người giỏi thì ta có người lý sự "cùn", mà người ta gọi là người hay lý sự (vì người dở lại "thích" lý sự -tâm lý người này sẽ được bàn riêng trong dịp khác)
  • Hai người ngang "cơ" (dở như nhau, hoặc giỏi như nhau) lý sự thì "huề cả làng" (cái này hơi giống như tranh luận - vì không có kết luận nên còn gọi "nhẹ hơn" là đối thoại!)
Kinh nghiệm bản thân: chỉ lý sự với người "yếu" hơn ta về mọi mặt, không lý sự "cùn", nếu "rảnh" thì đối thoại với "ai" đó.
Chú thích: lý sự cùn là lý lẽ vụn vặt, không có sức thuyết phục (theo Wiktionary tiếng Việt), tham khảo mẩu đối thoại sau:
- Này, sao bánh tôm nhà hàng làm không có con tôm nào trong bánh hết vậy?
- Thế ông đã ăn cơm sinh viên chưa ạ?

- (Ngạc nhiên) Hồi còn sinh viên, tôi ăn thường xuyên...

- Thế khi ăn cơm, ông có thấy "con sinh viên" nào không ạ?

Ký ức

 
"Đã không giúp được (ai đó) thì thôi, chẳng lý gì mà lại đi hại người ta"
Đó là câu tôi nói với người đồng nghiệp lớn tuổi hơn tôi, trong một tàn tiệc tại nhà tôi, khoảng 12 giờ khuya đêm đó cách nay 25 năm. Nguyên là trước đó nhóm chúng tôi (tổng là 5 người) hay nhận thầu thi công phần điện cho các công trình xây dựng, do mâu thuẫn giữa anh đồng nghiệp lớn tuổi trên với một người trẻ tuổi trong nhóm (sinh viên mới ra trường), tôi "tạm" làm người hòa giải giữa 2 người bằng một tiệc nhậu tại nhà tôi, tuy nhiên ngay ban đầu mâu thuẫn giữa họ hầu như không giải tỏa, mà sự nóng giận của anh lớn tuổi lên cao độ, trở thành biểu cảm của sự "thù hận" . . . . người đồng nghiệp trẻ tuổi bỏ về sớm (khoảng 8 giờ tối) và mãi đến khuya nhờ tôi nói câu đó, thì sự tức giận của "anh ta" dịu đi hẳn . . . một phần anh ta mặc dù lớn tuổi hơn tôi nhưng hơi nể tôi, vì sự ra đời sớm của tôi hơn anh ta!?. . .
Kết thúc chỉ còn tôi và anh ta, trước khi anh ta ra về (khoảng 1 giờ 30 sáng) tôi ráng động viên anh ta:
"Mong thời gian sẽ là liều thuốc xóa đi mọi chuyện, anh và nó sẽ quên hết buồn phiền!"
Thật vậy đến hôm nay thì mọi người (trong đó có cả tôi) đã quên hết mọi chuyện và quên cả mối quan hệ xưa nay với nhau, và xem nhau như "chua hề quen nhau".
Tôi tự hỏi, từ trước tới nay có bao nhiêu người mà tôi "biết" mà nay như là không quen nhau vậy!?
Có lẽ để an ủi thì có câu: "Xa mặt thì cách lòng" thì cũng hợp, nhưng gọi là "kỷ niệm" thì có quên "nổi" không!? Con người đâu dễ mà "mất trí" như vậy!!!!