Trích từ trang Web: Một trăm điều nên biết về Phong Tục Việt Nam, nhân sắp tới ngày giỗ của mợ (mẹ). (Cám ơn đã có bài viết bổ ích này)
Lễ cúng giỗ vào đúng ngày mất hay trước ngày mất một
ngày? Có người cho rằng phải cúng vào ngày đang còn sống (tức là trước
ngày mất), có người lại cho rằng "trẻ dôi ra, già rút lại", vậy
nên chết trẻ thì cúng giỗ đúng ngày chết, còn người già thì cúng trước
một ngày. Vậy có câu hỏi: "Người trung niên chết thì cúng vào ngày
nào"?
Ngày giỗ theo âm Hán là húy nhật hay kỵ nhật, tức là
lễ kỷ niệm ngày mất của tổ tiên, ông bà, cha mẹ, cũng có nghĩa là ngày
kiêng kỵ.
Nguyên ngày trước, "Lễ Giỗ" gọi là "Lễ chính kỵ": chiều
hôm trước lễ chính kỵ có "Lễ tiên thường" (Nghĩa là nếm trước),
con cháu sắm sanh một ít lễ vật, dâng lên mời gia tiên nếm trước. Ngày xưa,
những nhà phú hữu mời thông gia, bà con làng xóm đến mời ăn giỗ cả hai lễ
tiên thường và chính kỵ. Dần dần vì khách đông phải chia ra hai lượt; lại
có những nhà hàng xóm mời cả hai vợ chồng nên luân phiên nhau, người đi lễ
tiên thường, người đi lễ chính kỵ, ở nông thôn tùy theo thời vụ, muốn
"Vừa được buổi cày vừa hay bữa giỗ", buổi chiều đi làm đồng về,
sang hàng xóm ăn giỗ tiện hơn nên có nơi lễ tiên thường đông hơn là lễ
chính kỵ. Dần dần hoặc vì bận việc hoặc vì kinh tế eo hẹp hoặc vì thiếu
người phục dịch, người ta giản lược đi, chỉ mời khách một lần nhưng
hương hoa, trầu rượu vẫn cúng cả hai lễ. Một vài nhà làm, những người
khác thấy thuận tiện bắt chước, dần dần trở thành tục của địa phương.
Việc cúng ngày sống (tức lễ tiên thường vào chiều hôm trước, nguyên xưa
chỉ cúng vào buổi chiều vì buổi sáng còn phải mua sắm nấu nướng và ra khấn
ở mộ yết cáo với thổ thần, long mạch xin phép cho gia tiên về nhà dự lễ
giỗ). Cúng ngày sống hay cúng ngày chết, hay nói cách khác lễ tiên thường
hay lễ chính kỵ, lễ nào là lễ quan trọng hơn, chẳng qua đó là cách biện hộ
cho phong tục từng nơi.
Kết luận: Nếu vận dụng đúng phong tục cổ truyền phổ
biến trong cả nước thì trước ngày chết (lễ tiên thường) phải cúng chiều,
cúng đúng ngày chết (lễ chính kỵ) phải cúng buổi sáng kể cả chiều hôm đó
mới chết.
Kế hoạch mở trường để "dạy" cho người lớn có lẽ đã "phá sản" từ ý nghĩ, mặc dù người ta chấp nhận môi trường đó là "trường đời", nhưng trường này (trường đời) thực ra người ta tự "dạy" nhau nhiều "mánh khóe làm ăn" hơn là "dạy lẽ phải":
- Có giáo án nào dạy cách "đưa phong bì".
- Có giáo án nào dạy cách "trả thù" đối thủ (đe dọa, thanh toán).
- Có giáo án nào chỉ cách "mua bằng và "thăng quan tiến chức".
- . . . . . .
Rõ ràng là không! Những điều đó đều do "tự học"!
Thực ra sách dạy làm người, dạy cách đối nhân xử thế cũng khá nhiều, nhưng mọi người xem như dạng để "tham khảo" (lý thuyết) và hầu như ít được "áp dụng" (thực hành).
Vậy thì bế tắc sao!!??
Có đó, "trường đời" bao lâu nay là "pháp luật", chỉ có điều, tính "cập nhật" và sửa đổi bổ sung nói chung là chậm với thực tế (tất cả các nước trên thế giới). Về triết lý của pháp luật hiện đại, người ta cũng chỉ soạn ra bộ luật "đúng cho đến ngày ban hành" . . . . . .dẫu sao mọi công dân đều phải sống và làm việc theo pháp luật - đó chính là "trường đời".
Đọc thêm: Gustav Radbruch
(1878–1949) là ông tổ của ngành triết học pháp luật ở Đức, đồng thời là
một trong những nhà triết học pháp luật có ảnh hưởng nhất trong thế kỷ
XX.
. . . .ông đi đến nhận định không phải tất cả mọi thứ mà đem lại lợi ích cho con người thì đều là luật. Mà những gì là luật, chỉ khi đó là lẽ phải và có ích cho tất cả mọi người. (trích trong Triết lý pháp luật hiện đại của Radbruch)
Chẳng vô cớ mà "con cái" lại chửi lại cha mẹ, dù đúng là bậc sinh thành nhưng "họ" vẫn chửi. Có người nói tôi xem "họ" chửi ra sao, cho dù là "chuyện thiên hạ", hơi đâu mà lo. Thực ra không phải vậy, lời nói mà được gọi thành "chửi" thì thật không nên "tò mò" xem ra sao (để rút kinh nghiệm à!!??).
Đã là "đấng sinh thành" thì không những phải giáo dục con cái mình "cho ra hồn" để ít nhất nó "đừng chửi mình", mà "nó" đã chửi được thì "xã hội" là "cái đinh" gì với "nó".
Biết rằng sinh ra một đứa bé thì đã quá nhiều "công sức", nhưng dạy dỗ "nó" thì là cả một quá trình "đầy nhiêu khê", tôi có một gia đình người thân mà cha mẹ thì ngang tuổi tôi, thì người cha thuộc dạng "đệ tử của lưu linh", ngược lại đứa con thì may nhờ "đại gia đình" giáo huấn nên gọi là cũng thành người, nhưng mỗi khi ai nhắc đến người cha thì "nó" bức xúc nói:
"Con rất buồn vì con không được quyền chọn cha mình là ai!"
"Nó" buồn rầu nói tiếp:
"Làm con phải tôn kính cha mẹ, nhưng mỗi khi nhìn cha con thì thật tủi hổ và đau lòng!"
Đó là những lời nói mà theo tôi nghĩ là thật nhất của một đứa con rơi vào hoàn cảnh này, vậy là "đấng sinh thành" thì "chúng ta" cũng nên xem lại "sao chúng lại chửi mình", lỗi "này" do đâu!!!???
Khi mình nói đứa nhỏ "đồ mất dạy", thì phải nghĩ lại mình có dạy "nó" chưa.
Thay lời kết: Con cái được giáo dục sẵn nếu chính cha mẹ được giáo dục. (Goethe)
Con trẻ nghĩ sao khi phụ huynh như thế này?
